Heupdysplacie
Wat is heupdysplasie?
Heupdysplasie is een afwijking aan de heupgewrichten.
Tijdens de groei van de jonge hond verloopt de ontwikkeling van de heupgewrichten niet normaal, de heupgewrichten zijn verslapt.
Hierdoor raken de heupgewrichten misvormd.
Dit kan leiden tot ernstige kreupelheid.
Oorzaak.
Alle oorzaken van H.D. zijn nog niet bekend.
De belangrijkste risicofactoren zijn:
- erfelijke eigenschappen. Dit is de meest belangrijke factor.
HD is echter niet 100% erfelijk! Tot nu toe is er geen gen (of genen) geïdentificeerd welke verantwoordelijk is voor HD.
HD is dus door selectief fokken nooit volledig te elimineren.
- overvoeding, puppies die te dik zijn tijdens de groei hebben een verhoogde kans om later H.D. klachten te ontwikkelen.
- ras, grote hondenrassen hebben vaak last van HD. Dit gaat echter niet altijd op.
Rassen zoals de Barzoi en de Siberische Husky hebben zelden last van HD.
Terwijl bij de Boykin Spaniel of de Maine Coone (kattenras) wel veel HD voorkomt.
- percentage lichaamsvet. Rassen die weinig lichaamsvet hebben, zoals b.v. de Ierse Wolfshond, hebben weinig last van HD. Rassen die veel lichaamsvet hebben, b.v. de Sint Bernard hebben erg veel last van HD.
Het percentage lichaamsvet wordt met name erfelijk bepaald.
- beweging, te weinig beweging is slecht maar ook verkeerde beweging is slecht zoals veel trappen lopen.
- spierontwikkeling, als de spierontwikkeling onvoldoende is krijgen de heupen het zwaarder te verduren wat de kans op HD vergroot.
- groeisnelheid, puppies die te snel groeien (vaak door te veel voer of door de hele dag eten ter beschikking stellen) hebben verhoogde kans op H.D.
- slechte voeding, teveel aan mineralen (o.a. calcium en fosfor), te energierijk voer of teveel eiwitten is slecht voor de botontwikkeling en daarmee ook voor de heupen.
HD is wat we noemen een multifactoriële ziekte: er zijn vele oorzaken.
Waarschijnlijk zijn nog niet alle oorzaken bekend.
Veranderingen van het heupgewricht bij H.D.

Het heupgewricht is een kogelgewricht.
Hierbij draait het de dijbeenkop in de bekkenkom.
Tijdens de draaibeweging moet de kop goed aangesloten blijven met de kom.(figuur 1)
Bij (beginnende) H.D. bestaat er teveel speling tussen de kop en de kom. Dit kan voor de volgende problemen zorgen:
- instabiliteit en subluxatie van de heup: de kop ligt gedeeltelijk uit de kom.(figuur 2)
- misvorming van de heupkop: in plaats van een ronde kop is de kop vlak geworden.
- misvorming van de heupkom: de heupkom wordt ondiep (figuur 3).
- botwoekeringen rond de kop en de kom.(figuur 4)
Klachten.
Door de misvorming kan het heupgewricht niet normaal bewegen en is de beweging beperkt.
Hierdoor kunnen de volgende klachten ontstaan:
- moeilijk opstaan.
- stram lopen.
- geen lange afstanden meer kunnen lopen.
- door de achterpoten zakken.
- kreupel lopen met één of beide achterpoten.
- stijve heupgewrichten: de achterpoten zijn niet ver naar achter te strekken.
Deze klachten kunnen licht of zeer ernstig zijn.
De afwijkingen die op de röntgenfoto zichtbaar zijn zegt absoluut niks over de klachten van de hond!
Vaststellen van H.D.
Aan de hand van de klachten kan niet vastgesteld worden of de hond last heeft van H.D. Geen enkele klacht is typisch voor H.D.
Een hond die door de achterpoten zakt kan b.v ook buikklachten hebben!
Door klinisch onderzoek kan sterke aanwijzigingen gevonden worden dat de klachten door H.D veroorzaakt worden.
Meestal worden dan H.D. foto's gemaakt om te zien of het heupgewricht misvormd is.